VÌ SAO NHIỀU NGƯỜI VẪN KHỎE MẠNH VỀ THỂ CHẤT NHƯNG LẠI KIỆT SỨC VỀ TINH THẦN?

Trong đời sống hiện đại, không khó để bắt gặp những người “trông vẫn ổn”: ăn uống bình thường, làm việc đều đặn, không bệnh lý rõ ràng. Thế nhưng bên trong, họ lại cảm thấy mệt mỏi kéo dài, thiếu động lực, dễ cáu gắt, khó tập trung và luôn trong trạng thái “cạn năng lượng”. Đây là một nghịch lý phổ biến của sức khỏe tinh thần: cơ thể khỏe mạnh không đồng nghĩa với tinh thần đang ổn.

1. Kiệt sức tinh thần là gì?

Kiệt sức tinh thần (mental exhaustion) không phải là một chẩn đoán bệnh cụ thể, mà là trạng thái quá tải tâm lý kéo dài, khi não bộ phải liên tục đối phó với áp lực, lo âu, trách nhiệm và cảm xúc tiêu cực mà không có đủ thời gian hồi phục. Khác với mệt thể chất – có thể hồi phục sau nghỉ ngơi, kiệt sức tinh thần không dễ biến mất chỉ bằng ngủ nhiều hơn.

2. Những nguyên nhân phổ biến

Áp lực kéo dài nhưng bị xem là “bình thường”
Công việc, gia đình, tài chính, kỳ vọng xã hội… khi tồn tại trong thời gian dài sẽ bào mòn tinh thần, ngay cả khi người trong cuộc không nhận ra mình đang chịu áp lực.

Thói quen kìm nén cảm xúc
Nhiều người có xu hướng “chịu đựng cho xong”, không nói ra mệt mỏi, không cho phép bản thân yếu đuối. Cảm xúc bị dồn nén lâu ngày sẽ chuyển thành kiệt sức.

Thiếu ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân
Làm việc liên tục, luôn trong trạng thái phải phản hồi, phải “sẵn sàng” khiến não bộ không có thời gian nghỉ thực sự.

Chăm sóc cơ thể tốt nhưng bỏ quên tinh thần
Tập thể dục, ăn uống lành mạnh là cần thiết, nhưng không đủ nếu không có không gian để xử lý cảm xúc, suy nghĩ và áp lực tâm lý.

3. Dấu hiệu thường bị bỏ qua

• Luôn thấy mệt dù không làm việc nặng

• Khó tập trung, hay quên

• Dễ cáu gắt, nhạy cảm hơn trước

• Không còn hứng thú với những việc từng yêu thích

• Cảm giác “trống rỗng”, làm mọi thứ theo quán tính

Nếu không được nhận diện và can thiệp kịp thời, kiệt sức tinh thần có thể tiến triển thành rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống và các mối quan hệ.

4. Chăm sóc tinh thần – một phần không thể thiếu của sức khỏe

Chăm sóc sức khỏe tinh thần không phải đợi đến khi “có bệnh”, mà bắt đầu từ việc lắng nghe cơ thể và cảm xúc, cho phép bản thân nghỉ ngơi đúng nghĩa và tìm kiếm hỗ trợ khi cần.

Tại Minh Trí – Mental Health Care, việc đánh giá và hỗ trợ kiệt sức tinh thần được thực hiện theo hướng toàn diện, giúp mỗi người hiểu rõ tình trạng của mình và tìm lại sự cân bằng bền vững từ bên trong.